Abrasyon (Aşınma)
Bir kauçuk yüzeyin sürtünme, temas veya mekanik etkiler sonucu zamanla malzeme kaybetmesidir.
Sözlük
Abrasyon Direnci
Kauçuğun aşınmaya karşı gösterdiği dayanıklılık seviyesidir.
Akma (Creep)
Sürekli yük altında kalan kauçuk malzemenin zaman içerisinde şekil değiştirmesi durumudur.
Akışkan
Gaz veya sıvı halde bulunan ve hareket edebilen maddelerin genel ismidir.
Alev Dayanımı
Standart koşullar altında materyalin yanmaya karşı gösterdiği dayanımdır.
Anilin Noktası
Eşit hacimdeki saf anilin ile yağın birbiri içinde tamamen çözüldüğü en düşük sıcaklıktır.
Antioksidan
Kauçuğun oksijen nedeniyle yaşlanmasını geciktiren katkı maddeleridir.
Antiozonant
Ozonun neden olduğu yüzey çatlaklarını önlemek amacıyla kullanılan koruyucu kimyasallardır.
Asit Dayanımı
Kauçuğun asitlerin etkilerine karşı gösterdiği dirençtir.
Atmosferik Dayanım
UV ışınları, ozon, nem, sıcaklık değişimleri ve hava kirliliği gibi dış etkenlere karşı gösterilen dirençtir.
Az Pişme
Optimumdan daha az pişme derecesidir; yapışkanlık, pişme hızındaki yavaşlık ve fiziksel özelliklerdeki düşüklük bunun göstergesidir.
Bağıl Nem
Sabit sıcaklıkta havada bulunan su buharı miktarının oranıdır.
Banbury Mikseri
Kauçuk hamurunun dolgu maddeleri ve kimyasallarla homojen biçimde karıştırıldığı endüstriyel karıştırma ekipmanıdır.
Basınç
Orijinal kesitin her birim alanına uygulanan baskı veya kuvvettir.
Basınçlı Kalıplama
Kauçuk karışımının yüksek basınç altında kalıp içerisine yerleştirilerek şekillendirilmesi işlemidir.
Buhar Basıncı
Kapalı bir kapta, belirli bir sıcaklıktaki sıvı veya katı tarafından uygulanabilen maksimum basınçtır.
Burulma Mukavemeti
Kauçuğun burulmaya ve bükülmeye karşı dayanma yeteneğidir.
Bütil Kauçuk (IIR)
Gaz geçirgenliği oldukça düşük olan sentetik kauçuk türüdür; iç lastik ve sızdırmazlık uygulamalarında kullanılır.
Conta
İki yüzey arasında sıvı, gaz veya basınç kaçaklarını önlemek amacıyla kullanılan sızdırmazlık elemanıdır.
Çapraz Bağlanma (Crosslinking)
Vulkanizasyon sırasında polimer zincirleri arasında oluşan kimyasal bağlardır.
Çekme Dayanımı
Bir kauçuk numunesinin kopmadan önce dayanabildiği maksimum kuvvettir.
Çatlama
Aşırı gerilme, ozon etkisi veya yaşlanma sonucu yüzeyde oluşan yarıklardır.
Doğal Kauçuk (NR)
Kauçuk ağacından elde edilen; yüksek elastikiyet, çekme dayanımı ve aşınma direnci gösteren elastomer türüdür.
Durometre
Kauçuğun sertliğini ölçen alet; yüzeydeki çentik noktasına nüfuz etme direncini ölçer.
Düşük Sıcaklık Elastikiyeti
Kauçuk ürününün çatlamadan eğilme, bükülme ve esneme yeteneğidir.
Ekstrüzyon
Kauçuk malzemenin belirli kesitlerde bir kalıptan geçirilerek şekillendirilmesidir.
Elastomer
Deforme olduktan sonra eski formuna geri dönebilen polimer malzemelerin genel ismidir.
Emme
Bir maddenin (sıvı, gaz veya buhar) başka bir maddenin içine karışmasıyla oluşan fiziksel işleyiştir.
Enjeksiyon Kalıplama
Isıtılmış kauçuğun veya plastiğin kalıp oyuğuna basınçla enjekte edilerek şekillendirildiği kalıplama yöntemidir.
EPDM Kauçuk
Etilen Propilen Dien Monomer esaslı; ozon ve UV dayanımı yüksek, su ve buhara dirençli sentetik kauçuktur.
Esnek Çatlama
Tekrarlanan bükme veya esneme sonrası ortaya çıkan yüzey çatlamasıdır.
Esneklik
Elastomerin, şeklini değiştiren etkiler kaldırıldıktan sonra eski haline dönme yeteneğidir.
Gaz Geçirgenliği
Bir kauçuğun gaz moleküllerini geçirme seviyesidir.
Gerilme Gevşemesi
Sabit deformasyon altında zamanla kuvvet kaybı yaşanmasıdır.
Gerinim
Uygulanan kuvvetten veya sıkıştırmadan kaynaklı şekil değiştirmedir.
Gözeneklilik
Malzeme içerisindeki boşluk oranıdır.
Güneş Çatlamaları
Doğrudan veya dolaylı güneş ışığına maruz kalmanın neden olduğu çizik, çatlak veya sıyrıklardır.
Hacim Şişmesi
Kauçuğun yağ veya kimyasal madde emmesi sonucu hacminin büyümesidir.
Hafıza
Malzemenin deformasyon sonrası orijinal şekline dönme eğilimidir.
Hava ile Pişirme
Pres veya buharla vulkanizasyondan farklı olarak kauçuk ürünlerin hava içinde vulkanize edilmesidir.
Hızlandırıcı
Daha düşük sıcaklıkta veya kısa sürede kauçuğun vulkanizasyonunu hızlandıran kimyasal katkı maddesidir.
Hypalon
Klorla sülfatlanmış polietilen esaslı, kimyasal dayanımı yüksek özel elastomer türüdür.
Isıl Genleşme
Sıcaklık artışı sonucu malzemenin boyutlarının genişlemesidir.
İletken Kauçuk
Elektriksel iletkenlik özelliği kazandırılmış; statik elektriği iletmek için kullanılan özel kauçuk türüdür.
Kabarcık
Vulkanize olmuş kauçuk parçanın yüzeyinde veya kesitinde görülen hava boşluklarıdır.
Kalender
Kauçuğu levha haline getirmek için kullanılan silindir sistemidir.
Kalıcı Deformasyon (Compression Set)
Sıkıştırma sonrasında malzemenin eski formuna tam olarak dönememesidir.
Kaplama Kauçuğu
Metal, silindir veya tank yüzeylerinin kauçuk ile kaplanması işleminde kullanılan elastomer malzemelerdir.
Karışım
Kullanılabilir kauçuk ürünü oluşturmak için polimerlerin ve diğer bileşenlerin bir araya getirildiği bileşimdir.
Kauçuk
Doğal veya sentetik kaynaklardan elde edilen, elastik yapıya sahip polimer malzemelerin genel adıdır; elastomer ile eş anlamlı kullanılır.
Kimyasal Yapıştırma
Kalıplama öncesinde özel yapıştırıcılar uygulanarak kauçuğun ek parçaya yapıştırılması yöntemidir.
Kopolimer
İki veya daha fazla farklı monomerin birleşmesiyle oluşan polimer yapıdır.
Korozyon
Katı maddenin, genellikle temas ettiği sıvı veya akışkanın bulunduğu yüzeyde aşınmasıdır.
Kusma
Üretilmiş ürünlerin yüzeyinde yumuşatıcıların zamanla oluşturduğu toza veya süte benzer tortu görüntüsüdür.
Modülüs
Belirli bir uzama seviyesinde oluşan gerilim değeridir; elastomerlerde genellikle %100 uzamadaki çekme gerilimi olarak ifade edilir.
Mooney Viskozitesi
Kauçuk hamurunun işlenebilirlik seviyesini belirleyen viskozite ölçüsüdür.
Neopren (CR)
Kloropren esaslı; yağ dayanımı, hava şartlarına dayanım ve mekanik mukavemet açısından avantajlı sentetik kauçuktur.
NBR (Nitril Kauçuk)
Akrilonitril ve bütadienin birleşmesiyle elde edilen; hidrolik sistemlerde, yakıt sistemlerinde ve O-Ring üretiminde kullanılan, yağlara yüksek dayanım gösteren elastomerdir.
Nominal Ölçü
Onlu tabanda gerçek değere en yakın olan standart/kesirli eşdeğer ölçüdür.
Oksidasyon
Kauçuğun oksijen ile reaksiyona girerek yaşlanmasıdır.
Optimum Pişme
Kauçuk parçadan istenen özelliklerin en uygun kombinasyonunu sağlayan pişme halidir.
Ozon Dayanımı
Ozonun neden olduğu yüzey çatlaklarına karşı direnç seviyesidir.
Özgül Ağırlık
Belirli bir sıcaklıkta bir maddenin ağırlığının aynı hacimdeki suyun ağırlığına oranıdır.
Parti (Yığın)
Bir karışım sürecinde bir defada üretilen miktardır.
Pişme Sıcaklığı
Kauçuk ürünün vulkanizasyon işleminin gerçekleştiği sıcaklıktır.
Plastiklik
Şekil değişikliğinden sonra malzemenin yeni şeklini koruma eğilimidir.
Plastometre
Ham veya pişmemiş kauçuk karışımının plastikliğini ölçen araçtır.
Polimer
Tekrarlayan molekül zincirlerinden oluşan büyük yapılı kimyasal bileşiklerdir.
Polimerizasyon
Bir veya daha fazla basit maddenin farklı özelliklere sahip karmaşık bir malzemeye kimyasal olarak dönüştürülmesidir.
Poliüretan
Aşınma dayanımı son derece yüksek elastomer türüdür; yüksek radyasyon ve ozon dayanımı ile bilinir.
Raf Ömrü
Kauçuk ürünlerin depolama sırasında özelliklerini koruyabildiği süredir.
SBR Kauçuk
Stiren Bütadien Kauçuk; doğal kauçuğa benzer özellikler gösteren, otomotiv sektöründe ve lastik üretiminde yaygın kullanılan sentetik kauçuktur.
Sentetik Kauçuk
Endüstriyel olarak üretilen yapay elastomerlerdir.
Sertlik
Standart sertlik ölçme aleti ile uygulanan kuvvete karşı malzemenin gösterdiği dirençtir.
Shore A Sertlik
Kauçuk sertliğini ölçmek için kullanılan standart ölçüm sistemidir; 40 Shore A yumuşak, 90 Shore A sert olarak değerlendirilir.
Sıcaklık Aralığı
Karışımın fonksiyonlarını yerine getirebileceği maksimum ve minimum sıcaklık limitleridir.
Silikon Kauçuk
Çok geniş sıcaklık aralıklarında çalışabilen; gıda uygunluğu ve yüksek sıcaklık dayanımı gösteren özel elastomer türüdür.
Skorç
Kauçuk karışımının erken pişmeye başlaması durumudur ve Mooney viskozimetre ile ölçülür.
Soğuk Direnci
Servis şartlarında değişme olmadan düşük sıcaklık etkilerine dayanma yeteneğidir.
Statik Conta
İzafi harekete sahip olmayan parçalar arasında sızdırmazlık sağlayan contadır.
Sürtünme
Yüzey temasından kaynaklanan harekete karşı gösterilen dirençtir.
Şişme / Genişleme
Sıvıya batırmanın neden olduğu parçadaki hacimsel artıştır.
Termoplastik Kauçuk (TPE)
Isıtıldığında yumuşayan, soğuduğunda sertleşen; vulkanizasyon gerektirmeyen elastomer grubudur.
Termoset Kauçuk
Vulkanizasyon sonrası tekrar eritilemeyen ve çözünmeyen kauçuk türüdür.
Terpolimer
Kimyasal olarak birleştirilmiş üç farklı monomer içeren polimerdir.
Titreşim Sönümleme
Kauçuğun mekanik titreşimleri absorbe ederek çevreye aktarımını azaltmasıdır.
Transfer Kalıplama
Karışımın basınçla kalıp kanallarından geçirilerek kalıp içini doldurduğu kalıplama metodudur.
Uzama
Kauçuk malzemenin kopmadan önce ne kadar esneyebildiğini ifade eder.
Viskozite
Bir malzemenin akmaya karşı gösterdiği dirençtir.
Vulkanizasyon
Kauçuğun ısı, basınç ve kimyasal maddeler kullanılarak çapraz bağlanması ve dayanıklı hale getirilmesi işlemidir.
Yağ Dayanımı
Kauçuğun yağların bozucu ve şişirme etkilerine karşı fiziksel özelliklerini koruyabilme yeteneğidir.
Yalıtkanlık Özellikleri
Bir materyalin elektriksel gerilmelerden dolayı delinmeye karşı direnç gösterme kabiliyetidir.
Yanma
Ham karışımın proses esnasında optimum değerlerden farklı oranda pişmesidir.
Yaşlanma
Zaman içerisinde sıcaklık, oksijen, UV ışınları ve kimyasalların etkisiyle kauçukta oluşan fiziksel değişimlerdir.
Yayılma (Difüzyon)
Moleküllerin birbirine geçme hareketinden dolayı iki veya daha fazla maddenin birbirine karışmasıdır.
Yırtılma Dayanımı
Bir kesik veya çatlağın ilerlemesine karşı gösterilen dirençtir.
Yumuşatıcı (Plastifiyan)
Sertliği azaltmak, düşük sıcaklık özelliklerini geliştirmek ve prosesi kolaylaştırmak için elastomere eklenen maddedir.
Yuvarlak Conta (O-Ring)
Sıkıştırma ve baskıyla sızdırmazlık sağlayan yuvarlak kesitli elastik parçadır.
Yüzey Pürüzlülüğü
Kullanım için kabul edilebilir yüzey pürüzsüzlük derecesidir; genellikle mikrometre veya mikroinç cinsinden ifade edilir.
Abrasion Resistance Index
Bir kauçuğun, aynı belirlenmiş koşullar altındaki standart bir kauçuğa göre aşınma direncinin yüzde olarak ifade edilen ölçüsüdür.
Accelerated Life Test
Normal uzun süreli servis koşullarının bozucu etkisini kısa sürede yaklaştırmak için tasarlanmış test yöntemidir.
Activator
Bir hızlandırıcının etkinliğini artırmak için küçük oranlarda kullanılan katkı maddesidir.
Aftercure (Pişme Sonrası)
Enerji kaynağı kaldırıldıktan sonra vulkanizasyon sürecinin devam etmesidir.
Age Resistance
Bir malzemenin yaşlanmadan kaynaklanan bozulmaya karşı direnç gösterme yeteneğidir.
Air Checks (Hava İzi)
Kürleme sırasında malzeme ile kalıp yüzeyi arasında sıkışan havadan kaynaklanan yüzey izleri veya çöküntülerdir.
Antidegradant
Oksidasyon, ozon, ışık ve bunların kombinasyonlarından kaynaklanan bozulmayı geciktiren katkı maddesidir.
Antiflex Cracking Agent
Döngüsel deformasyonlardan kaynaklanan çatlamayı geciktiren katkı maddesidir.
Aromatic Oil
Kütlece en az %35 aromatik hidrokarbon içeren hidrokarbon proses yağıdır.
Autoclave
Kauçuk ürünlerin basınçlı buhar kullanılarak vulkanize edildiği basınçlı kaptır.
Axial Seal (Yüzey Contası)
Genellikle O-Ring'de sıkışmanın üst ve alt yüzeylerden uygulandığı, yüzey contası olarak da bilinen conta tipidir.
Backrind
Ayırma çizgisine komşu kauçuğun yüzey altına çekilerek çukurlaştığı, çizginin yırtık göründüğü kalıplama hatasıdır.
Backup Ring
Bir conta sızmasını ve ekstrüzyonunu (sıkışmasını) önlemek için contanın yanına yerleştirilen takviye halkasıdır.
Bank
Valsli makinenin silindirleri arasındaki açıklıkta biriken hamur/malzeme yığınıdır.
Bench Marks
Numune üzerine işaretlenen bilinen mesafeli iki işaret; gerilme sırasında deformasyonu ölçmek için kullanılır.
Blank
Bir kalıp boşluğunu doldurmaya yetecek hacimdeki kauçuk karışım parçasıdır.
Bleeding
Vulkanize veya ham kauçuk yüzeyine sıvı bir katkı maddesinin sızmasıdır.
Blister
Üretim sırasında sıkışan gazlar veya uçucular nedeniyle yüzeyde veya içte oluşan kabarcık kusurudur.
Bloom
Vulkanizat yüzeyine göç ederek yüzey görünümünü değiştiren sıvı veya katı madde filmidir.
Blowing Agent
Gözenekli veya sünger kauçuk üretiminde gaz oluşturarak hacim genişlemesi sağlayan katkı maddesidir.
Breakout Friction
Bir kauçuk contayı temas yüzeyine göre hareket ettirmek için gereken kuvvettir.
Brittle Point
Kauçuk numunesinin ani darbe altında kırıldığı en yüksek sıcaklıktır.
Buffing
Vulkanizatın yüzeyinin pürüzlü veya kadifemsi bir doku elde etmek için taşlanmasıdır.
Bumping
Vulkanizasyon öncesinde sıkışan gazları dışarı atmak için kalıplama basıncının uygulanması, bırakılması ve yeniden uygulanmasıdır.
Carbon Black (Karbon Siyahi)
Elementel karbonun küresel koloidal parçacıklarından oluşan; öncelikle takviye ajanı olarak kullanılan malzemedir.
Catalyst
Küçük miktarlarda kimyasal reaksiyonu hızlandıran, kendisi ürüne dâhil olmayan kimyasaldır.
Cell (Hücre)
Gözenekli kauçukta duvarlarla kısmen veya tamamen çevrili küçük tek oyuktur.
Cellular Rubber (Hücreli Kauçuk)
İçinde açık, kapalı veya her iki tipte birçok hücre barındıran kauçuk için genel terimdir.
Chalking (Tefleşme)
Kauçuk yüzeyinde, yüzey bozulması sonucu toza benzer kalıntı oluşmasıdır.
Checking (Yüzey Çatlağı)
Genellikle çevresel etkenlerin zarar verici etkisiyle kauçuk yüzeyinde oluşan kısa ve sığ çatlaklardır.
Coagent
Belirli kükürt içermeyen vulkanizasyon sistemlerinin (özellikle organik peroksitlerin) çapraz bağlama verimini artırmak için küçük miktarda kullanılan katkıdır.
Coated Fabric
Bir veya iki yüzeyine yapışkan polimerik malzeme uygulanmış esnek kumaş üründür.
Coefficient of Thermal Expansion
Belirli bir sıcaklık aralığında derece başına düşen ortalama genleşme miktarıdır.
Cold Checks
Kalenderlenmiş levha üzerinde yüzey pürüzlülüğünden oluşan kusurdur.
Cold Flow
Oda sıcaklığında veya altında yer çekimi etkisiyle oluşan yavaş şekil değişimidir; creep olarak da bilinir.
Compression Molding (Basınçlı Kalıplama)
Malzemenin doğrudan kalıp oyuğuna konarak, kalıbın kapanmasıyla ısı ve basınç altında şekillendirildiği kalıplama işlemidir.
Conditioning (Koşullandırma)
Testten önce kauçuğun belirlenmiş şartlarda (zaman, sıcaklık, nem) bekletilmesidir.
Cracker
Kauçuğu veya karışımı parçalamak için derin oluklu iki silindire sahip ağır vals makinesidir.
Crazing
Işık kaynaklı yaşlanma sonucu kauçuk yüzeyinde oluşan rastgele, sığ çatlak örüntüsüdür.
Creep (Akma)
Gerilimden kaynaklanan deformasyonun zamana bağlı kısmıdır.
Crystallinity (Kristallik)
Polimerin uzun zincirli moleküllerinin tekrarlayan düzende dizilmesidir; sertlik, dayanım ve düşük sıcaklık davranışını etkiler.
Cure Meter
Vulkanizasyonun ilerlemesini ölçen test cihazıdır.
Damping (Sönümleme)
Bir malzemenin deformasyona uğradığında mekanik enerjiyi (histerezis yoluyla) ısıya çeviren özelliğidir.
Deflashing (Çapak Alma)
Kalıplanmış kauçuk parçanın atık kenar çapaklarını temizlemek için kullanılan işlemlerdir.
Density (Yoğunluk)
Bir malzemenin birim hacim başına düşen kütlesidir; özgül ağırlık olarak da adlandırılır.
Desiccant (Kurutucu)
Nem absorbe ederek vulkanizasyon sırasında gözeneklilik riskini azaltan katkı maddesidir.
Die Swell (Ekstrüzyon Şişmesi)
Ekstrüzyonla çıkan ürünün kesitinin, kalıp deliği kesitine göre genişlemesi farkıdır.
Diene Polymer
En az biri diolefin olan bir veya daha fazla monomer türünden oluşmuş polimerdir.
Dielectric Strength (Dielektrik Dayanım)
Bir vulkanizatın elektriksel gerilme sonucu oluşan delinmeye karşı direnç gösterme yeteneğidir.
Dispersion (Dağılım)
Kayma kuvvetleri uygulanarak katkı maddelerinin kauçuk karışımı boyunca homojen biçimde dağıtılmasıdır.
Dusting (Pudralama)
Yüzey yapışmasını önlemek için kauçuk yüzeye toz uygulanmasıdır.