Abrasyon (Aşınma)
Bir kauçuk yüzeyin sürtünme, temas veya mekanik etkiler sonucu zamanla malzeme kaybetmesidir.
Glossary
Abrasyon Direnci
Kauçuğun aşınmaya karşı gösterdiği dayanıklılık seviyesidir.
Akma (Creep)
Sürekli yük altında kalan kauçuk malzemenin zaman içerisinde şekil değiştirmesi durumudur.
Akışkan
Gaz veya sıvı halde bulunan ve hareket edebilen maddelerin genel ismidir.
Alev Dayanımı
Standart koşullar altında materyalin yanmaya karşı gösterdiği dayanımdır.
Anilin Noktası
Eşit hacimdeki saf anilin ile yağın birbiri içinde tamamen çözüldüğü en düşük sıcaklıktır.
Antioksidan
Kauçuğun oksijen nedeniyle yaşlanmasını geciktiren katkı maddeleridir.
Antiozonant
Ozonun neden olduğu yüzey çatlaklarını önlemek amacıyla kullanılan koruyucu kimyasallardır.
Asit Dayanımı
Kauçuğun asitlerin etkilerine karşı gösterdiği dirençtir.
Atmosferik Dayanım
UV ışınları, ozon, nem, sıcaklık değişimleri ve hava kirliliği gibi dış etkenlere karşı gösterilen dirençtir.
Az Pişme
Optimumdan daha az pişme derecesidir; yapışkanlık, pişme hızındaki yavaşlık ve fiziksel özelliklerdeki düşüklük bunun göstergesidir.
Bağıl Nem
Sabit sıcaklıkta havada bulunan su buharı miktarının oranıdır.
Banbury Mikseri
Kauçuk hamurunun dolgu maddeleri ve kimyasallarla homojen biçimde karıştırıldığı endüstriyel karıştırma ekipmanıdır.
Basınç
Orijinal kesitin her birim alanına uygulanan baskı veya kuvvettir.
Basınçlı Kalıplama
Kauçuk karışımının yüksek basınç altında kalıp içerisine yerleştirilerek şekillendirilmesi işlemidir.
Buhar Basıncı
Kapalı bir kapta, belirli bir sıcaklıktaki sıvı veya katı tarafından uygulanabilen maksimum basınçtır.
Burulma Mukavemeti
Kauçuğun burulmaya ve bükülmeye karşı dayanma yeteneğidir.
Bütil Kauçuk (IIR)
Gaz geçirgenliği oldukça düşük olan sentetik kauçuk türüdür; iç lastik ve sızdırmazlık uygulamalarında kullanılır.
Conta
İki yüzey arasında sıvı, gaz veya basınç kaçaklarını önlemek amacıyla kullanılan sızdırmazlık elemanıdır.
Çapraz Bağlanma (Crosslinking)
Vulkanizasyon sırasında polimer zincirleri arasında oluşan kimyasal bağlardır.
Çekme Dayanımı
Bir kauçuk numunesinin kopmadan önce dayanabildiği maksimum kuvvettir.
Çatlama
Aşırı gerilme, ozon etkisi veya yaşlanma sonucu yüzeyde oluşan yarıklardır.
Doğal Kauçuk (NR)
Kauçuk ağacından elde edilen; yüksek elastikiyet, çekme dayanımı ve aşınma direnci gösteren elastomer türüdür.
Durometre
Kauçuğun sertliğini ölçen alet; yüzeydeki çentik noktasına nüfuz etme direncini ölçer.
Düşük Sıcaklık Elastikiyeti
Kauçuk ürününün çatlamadan eğilme, bükülme ve esneme yeteneğidir.
Ekstrüzyon
Kauçuk malzemenin belirli kesitlerde bir kalıptan geçirilerek şekillendirilmesidir.
Elastomer
Deforme olduktan sonra eski formuna geri dönebilen polimer malzemelerin genel ismidir.
Emme
Bir maddenin (sıvı, gaz veya buhar) başka bir maddenin içine karışmasıyla oluşan fiziksel işleyiştir.
Enjeksiyon Kalıplama
Isıtılmış kauçuğun veya plastiğin kalıp oyuğuna basınçla enjekte edilerek şekillendirildiği kalıplama yöntemidir.
EPDM Kauçuk
Etilen Propilen Dien Monomer esaslı; ozon ve UV dayanımı yüksek, su ve buhara dirençli sentetik kauçuktur.
Esnek Çatlama
Tekrarlanan bükme veya esneme sonrası ortaya çıkan yüzey çatlamasıdır.
Esneklik
Elastomerin, şeklini değiştiren etkiler kaldırıldıktan sonra eski haline dönme yeteneğidir.
Gaz Geçirgenliği
Bir kauçuğun gaz moleküllerini geçirme seviyesidir.
Gerilme Gevşemesi
Sabit deformasyon altında zamanla kuvvet kaybı yaşanmasıdır.
Gerinim
Uygulanan kuvvetten veya sıkıştırmadan kaynaklı şekil değiştirmedir.
Gözeneklilik
Malzeme içerisindeki boşluk oranıdır.
Güneş Çatlamaları
Doğrudan veya dolaylı güneş ışığına maruz kalmanın neden olduğu çizik, çatlak veya sıyrıklardır.
Hacim Şişmesi
Kauçuğun yağ veya kimyasal madde emmesi sonucu hacminin büyümesidir.
Hafıza
Malzemenin deformasyon sonrası orijinal şekline dönme eğilimidir.
Hava ile Pişirme
Pres veya buharla vulkanizasyondan farklı olarak kauçuk ürünlerin hava içinde vulkanize edilmesidir.
Hızlandırıcı
Daha düşük sıcaklıkta veya kısa sürede kauçuğun vulkanizasyonunu hızlandıran kimyasal katkı maddesidir.
Hypalon
Klorla sülfatlanmış polietilen esaslı, kimyasal dayanımı yüksek özel elastomer türüdür.
Isıl Genleşme
Sıcaklık artışı sonucu malzemenin boyutlarının genişlemesidir.
İletken Kauçuk
Elektriksel iletkenlik özelliği kazandırılmış; statik elektriği iletmek için kullanılan özel kauçuk türüdür.
Kabarcık
Vulkanize olmuş kauçuk parçanın yüzeyinde veya kesitinde görülen hava boşluklarıdır.
Kalender
Kauçuğu levha haline getirmek için kullanılan silindir sistemidir.
Kalıcı Deformasyon (Compression Set)
Sıkıştırma sonrasında malzemenin eski formuna tam olarak dönememesidir.
Kaplama Kauçuğu
Metal, silindir veya tank yüzeylerinin kauçuk ile kaplanması işleminde kullanılan elastomer malzemelerdir.
Karışım
Kullanılabilir kauçuk ürünü oluşturmak için polimerlerin ve diğer bileşenlerin bir araya getirildiği bileşimdir.
Kauçuk
Doğal veya sentetik kaynaklardan elde edilen, elastik yapıya sahip polimer malzemelerin genel adıdır; elastomer ile eş anlamlı kullanılır.
Kimyasal Yapıştırma
Kalıplama öncesinde özel yapıştırıcılar uygulanarak kauçuğun ek parçaya yapıştırılması yöntemidir.
Kopolimer
İki veya daha fazla farklı monomerin birleşmesiyle oluşan polimer yapıdır.
Korozyon
Katı maddenin, genellikle temas ettiği sıvı veya akışkanın bulunduğu yüzeyde aşınmasıdır.
Kusma
Üretilmiş ürünlerin yüzeyinde yumuşatıcıların zamanla oluşturduğu toza veya süte benzer tortu görüntüsüdür.
Modülüs
Belirli bir uzama seviyesinde oluşan gerilim değeridir; elastomerlerde genellikle %100 uzamadaki çekme gerilimi olarak ifade edilir.
Mooney Viskozitesi
Kauçuk hamurunun işlenebilirlik seviyesini belirleyen viskozite ölçüsüdür.
Neopren (CR)
Kloropren esaslı; yağ dayanımı, hava şartlarına dayanım ve mekanik mukavemet açısından avantajlı sentetik kauçuktur.
NBR (Nitril Kauçuk)
Akrilonitril ve bütadienin birleşmesiyle elde edilen; hidrolik sistemlerde, yakıt sistemlerinde ve O-Ring üretiminde kullanılan, yağlara yüksek dayanım gösteren elastomerdir.
Nominal Ölçü
Onlu tabanda gerçek değere en yakın olan standart/kesirli eşdeğer ölçüdür.
Oksidasyon
Kauçuğun oksijen ile reaksiyona girerek yaşlanmasıdır.
Optimum Pişme
Kauçuk parçadan istenen özelliklerin en uygun kombinasyonunu sağlayan pişme halidir.
Ozon Dayanımı
Ozonun neden olduğu yüzey çatlaklarına karşı direnç seviyesidir.
Özgül Ağırlık
Belirli bir sıcaklıkta bir maddenin ağırlığının aynı hacimdeki suyun ağırlığına oranıdır.
Parti (Yığın)
Bir karışım sürecinde bir defada üretilen miktardır.
Pişme Sıcaklığı
Kauçuk ürünün vulkanizasyon işleminin gerçekleştiği sıcaklıktır.
Plastiklik
Şekil değişikliğinden sonra malzemenin yeni şeklini koruma eğilimidir.
Plastometre
Ham veya pişmemiş kauçuk karışımının plastikliğini ölçen araçtır.
Polimer
Tekrarlayan molekül zincirlerinden oluşan büyük yapılı kimyasal bileşiklerdir.
Polimerizasyon
Bir veya daha fazla basit maddenin farklı özelliklere sahip karmaşık bir malzemeye kimyasal olarak dönüştürülmesidir.
Poliüretan
Aşınma dayanımı son derece yüksek elastomer türüdür; yüksek radyasyon ve ozon dayanımı ile bilinir.
Raf Ömrü
Kauçuk ürünlerin depolama sırasında özelliklerini koruyabildiği süredir.
SBR Kauçuk
Stiren Bütadien Kauçuk; doğal kauçuğa benzer özellikler gösteren, otomotiv sektöründe ve lastik üretiminde yaygın kullanılan sentetik kauçuktur.
Sentetik Kauçuk
Endüstriyel olarak üretilen yapay elastomerlerdir.
Sertlik
Standart sertlik ölçme aleti ile uygulanan kuvvete karşı malzemenin gösterdiği dirençtir.
Shore A Sertlik
Kauçuk sertliğini ölçmek için kullanılan standart ölçüm sistemidir; 40 Shore A yumuşak, 90 Shore A sert olarak değerlendirilir.
Sıcaklık Aralığı
Karışımın fonksiyonlarını yerine getirebileceği maksimum ve minimum sıcaklık limitleridir.
Silikon Kauçuk
Çok geniş sıcaklık aralıklarında çalışabilen; gıda uygunluğu ve yüksek sıcaklık dayanımı gösteren özel elastomer türüdür.
Skorç
Kauçuk karışımının erken pişmeye başlaması durumudur ve Mooney viskozimetre ile ölçülür.
Soğuk Direnci
Servis şartlarında değişme olmadan düşük sıcaklık etkilerine dayanma yeteneğidir.
Statik Conta
İzafi harekete sahip olmayan parçalar arasında sızdırmazlık sağlayan contadır.
Sürtünme
Yüzey temasından kaynaklanan harekete karşı gösterilen dirençtir.
Şişme / Genişleme
Sıvıya batırmanın neden olduğu parçadaki hacimsel artıştır.
Termoplastik Kauçuk (TPE)
Isıtıldığında yumuşayan, soğuduğunda sertleşen; vulkanizasyon gerektirmeyen elastomer grubudur.
Termoset Kauçuk
Vulkanizasyon sonrası tekrar eritilemeyen ve çözünmeyen kauçuk türüdür.
Terpolimer
Kimyasal olarak birleştirilmiş üç farklı monomer içeren polimerdir.
Titreşim Sönümleme
Kauçuğun mekanik titreşimleri absorbe ederek çevreye aktarımını azaltmasıdır.
Transfer Kalıplama
Karışımın basınçla kalıp kanallarından geçirilerek kalıp içini doldurduğu kalıplama metodudur.
Uzama
Kauçuk malzemenin kopmadan önce ne kadar esneyebildiğini ifade eder.
Viskozite
Bir malzemenin akmaya karşı gösterdiği dirençtir.
Vulkanizasyon
Kauçuğun ısı, basınç ve kimyasal maddeler kullanılarak çapraz bağlanması ve dayanıklı hale getirilmesi işlemidir.
Yağ Dayanımı
Kauçuğun yağların bozucu ve şişirme etkilerine karşı fiziksel özelliklerini koruyabilme yeteneğidir.
Yalıtkanlık Özellikleri
Bir materyalin elektriksel gerilmelerden dolayı delinmeye karşı direnç gösterme kabiliyetidir.
Yanma
Ham karışımın proses esnasında optimum değerlerden farklı oranda pişmesidir.
Yaşlanma
Zaman içerisinde sıcaklık, oksijen, UV ışınları ve kimyasalların etkisiyle kauçukta oluşan fiziksel değişimlerdir.
Yayılma (Difüzyon)
Moleküllerin birbirine geçme hareketinden dolayı iki veya daha fazla maddenin birbirine karışmasıdır.
Yırtılma Dayanımı
Bir kesik veya çatlağın ilerlemesine karşı gösterilen dirençtir.
Yumuşatıcı (Plastifiyan)
Sertliği azaltmak, düşük sıcaklık özelliklerini geliştirmek ve prosesi kolaylaştırmak için elastomere eklenen maddedir.
Yuvarlak Conta (O-Ring)
Sıkıştırma ve baskıyla sızdırmazlık sağlayan yuvarlak kesitli elastik parçadır.
Yüzey Pürüzlülüğü
Kullanım için kabul edilebilir yüzey pürüzsüzlük derecesidir; genellikle mikrometre veya mikroinç cinsinden ifade edilir.
Abrasion Resistance Index
A measure of the abrasion resistance of a rubber relative to that of a standard rubber under the same specified conditions, expressed as a percentage.
Accelerated Life Test
A test method designed to approximate, in a short time, the deteriorating effect of normal long-term service conditions.
Activator
A compounding material used in small proportions to increase the effectiveness of an accelerator.
Aftercure
A continuation of the process of vulcanization after the energy source has been removed.
Age Resistance
The ability of a material to resist deterioration caused by ageing.
Air Checks
The surface markings or depressions due to trapping air between the material being cured and the mold surfaces.
Antidegradant
A compounding material used to retard deterioration caused by oxidation, ozone, light, and/or combinations of these.
Antiflex Cracking Agent
A compounding material used to retard cracking caused by cyclic deformations.
Aromatic Oil
A hydrocarbon process oil containing at least 35%, by mass, of aromatic hydrocarbons.
Autoclave
A vessel used for vulcanizing rubber products by means of steam under pressure.
Axial Seal
A term usually applied to an O-Ring where the squeeze is applied on the top and bottom surfaces. Another term for face seal.
Backrind
A molding defect in which the rubber adjacent to the parting line shrinks below the surface of the molded product, with the parting line often being ragged and torn.
Backup Ring
A device made of rubber, PTFE, leather, or another substance that will add strength or support when installed next to a seal. Most commonly used as an anti-extrusion device.
Bank
The reservoir of material at the opening between rolls of a mill or calendar.
Bench Marks
Two marks of known separation, applied to a specimen to measure the strain of the specimen during extension.
Blank
A portion of a rubber compound of suitable volume to fill the cavity of a mold.
Bleeding
The exuding of a liquid compounding material from the surface of vulcanized or unvulcanized rubber.
Blister
A surface or internal imperfection, produced by entrapped gases or other volatiles during the manufacture of rubber articles.
Bloom
A liquid or solid material that has migrated to the surface of a vulcanizate which generally changes the surface appearance.
Blowing Agent
A compounding material used to produce gas by chemical or physical action, or both, in the manufacture of hollow or cellular articles.
Breakout Friction
The force required to initiate sliding between a rubber seal and its mating surfaces.
Brittle Point
The highest temperature at which a rubber specimen will fracture under sudden impact.
Buffing
The grinding of a vulcanizate, producing a roughened or velvety texture.
Bumping
The application, release, and reapplication of pressure prior to the start of vulcanization to vent entrapped gases.
Carbon Black
A material consisting essentially of elemental carbon in the form of near-spherical colloidal particles, primarily used as a reinforcing agent.
Catalyst
A chemical that, in small quantities, accelerates a chemical reaction without itself necessarily becoming part of the final product.
Cell
A single small cavity surrounded partially or completely by walls.
Cellular Rubber
A generic term for materials containing many cells (either open, closed, or both) dispersed throughout the mass of rubber.
Chalking
The formation of a powdery residue on the surface of a rubber, commonly resulting from surface degradation.
Checking
The short, shallow cracks on the surface of a rubber product, usually resulting from damaging action by environmental elements.
Coagent
A compounding ingredient used in small amounts to increase the crosslinking efficiency of certain non-sulfur vulcanizing systems (especially organic peroxides).
Coated Fabric
A flexible product composed of a textile fabric and an adherent polymeric material applied to one or both surfaces.
Coefficient of Thermal Expansion
Average expansion per degree over a stated temperature range, expressed as a fraction of the initial dimension.
Cold Checks
A defect on calendered sheeting consisting of surface roughness.
Cold Flow
Slow deformation, under gravitational force, at or below room temperature. Sometimes referred to as creep.
Compression Molding
A molding process in which the material is placed directly in the mold cavity and compressed to shape by closure of the mold, under heat and pressure.
Conditioning
The storage of a rubber, under specified conditions (time, temperature, humidity) prior to testing.
Cracker
A heavy-duty mill having two deeply corrugated or pyramid-cut rolls for breaking down a rubber or a mix.
Crazing
Formation of a random pattern of shallow cracks on a rubber surface usually due to ageing by light.
Creep
The time-dependent part of a strain resulting from stress.
Crystallinity
Orientation of the disordered long chain molecules of a polymer into repeating patterns.
Cure Meter
A testing device that measures the progress of vulcanization.
Damping
That property of a material that causes it to convert mechanical energy to heat when subjected to deflection.
Deflashing
Any of various processes used to remove the waste edge from a molded rubber part.
Density
The mass per unit volume of a material. Also referred to as specific gravity.
Desiccant
A compounding material used to irreversibly absorb moisture, particularly for the purpose of minimizing risk of porosity during vulcanization.
Die Swell
The difference between the dimensions of the cross section of an extrudate and the corresponding dimensions of the die orifice.
Diene Polymer
A polymer formed from one or more monomer species, at least one of which is a diolefin.
Dielectric Strength
The measure of a vulcanizate's ability to resist passage of a disruptive discharge produced by an electric stress.
Dispersion
The application of shearing forces to distribute one or more compounding materials uniformly throughout the mass of a rubber compound.
Dusting
The application of a powder to a rubber surface, generally to prevent adhesion to another surface.